آینده فلسفه

آینده فلسفه

موريتس شليک

به نظر می رسد ما با تعیین محدوده های طبیعی فلسفه به طور ناخواسته به بینش ژرفی درباره مشکلات آن نایل می شویم: آنها را از زاویه دید جدیدی می نگریم که به ما امکان می دهد تا درباره تمامی جدال های به اصطلاح فلسفی به سیاقی کاملن قطعی و استوار تصمیم گیری کنیم. ادعایی اينچنينی گستاخانه می نماید؛ من خود به دشوار بودن اثبات درستی آن و همچنین سختی متقاعد کردن ديگران به قبول و باور کردن کشف ماهيت حقيقی فلسفه، که بار و ثمر چنین خارق العاده ای به همراه دارد، واقف هستم. من به درستی این ادعا اعتقادی راسخ دارم، و نیز بر این باور هستم که ما در آستانه یک دوره تاریخی جدید در فلسفه هستیم که آینده ی فلسفه را از گذشته اش، با تمامی خطاهای فاحش، جدال های بی هدف و اختلافات بی نتیجه اش، به میزان بالایی متمایز خواهد ساخت.

شمار زیادی از آنچه به اصطلاح گزاره های متافیزیک خوانده می شوند، به هیچ عنوان گزاره نیستند، بلکه ترکیبات واژگانی فاقد معنا هستند؛ و مابقی نیز به هیچ عنوان «متافیزیک» نیستند، بلکه صرفأ اظهارات علمی سرپوشیده ای هستند که درستی یا نادرستی شان با کمک‌ تجربه و روش های معمول مشاهده اثبات شدنی است.

مطالعه و بررسی فلسفه و تدریس آن در آینده چه شکل و شمایلی خواهد داشت؟

همیشه انسان‌هایی خواهند بود که از توانایی ویژه ای برای تجزیه و تحلیل اهمیت و عمق معنای نظریه های علمی برخوردار هستند، اما از مهارت کافی برای استفاده از روش‌های اثبات درستی و نادرستی آنها بهره مند نیستند. از این شمارند آنهایی که به کار تحصیل و تدریس فلسفه اشتغال می ورزند، بدیهی است که از اینان انتظار می‌رود در امر «شناختن» نظریه های علمی همتراز کاشفان و یابندگان دانشمند این نظریه ها باشند. در غیر این صورت توانایی هیچ گونه حرکت و پیشرفتی در این مسیر، و سوژه ای نیز برای کار و تحقیقات شان در دست نخواهند داشت.  فیلسوفی که در حرفه ای غیر از فلسفه ممارست ندارد، چاقویی بی دسته و بدون تیغه را می ماند. امروزه روز یک پروفسور فلسفه بیشتر اوقات به آدمی می ماند که از انجام یک کار به طریقی شفاف و روشن ناتوان است، به بیانی دیگر، کار چنین آدمی بواقع فلسفیدن نیست، بلکه صرفأ گفتن سخنانی درباره فلسفه یا نگاردن کتابی درباره آن است. در آینده، انجام چنین کاری ناممکن خواهد گشت. آنچه از پی فلسفیدن خواهد آمد، دیگر نوشتن کتابهای بیشتر درباره فلسفه نیست، بلکه این است که همه کتابها به سبک و سیاقی‌ فلسفی نگاشته خواهند شد.

برگردان:
علی یوسفی شمالی

منبع:
موریتس شلیک: آینده فلسفه در هفتمین کنگره جهانی فلسفه، آکسفورد، ۱۹۳۰ (سال انتشار ۱۹۳۱)، ص. ۱۱۳-۱۱۲.

Moritz Schlick: The Future of Philosophy in Seventh Intetnational Congress of Philosophy, Oxford, 1930 (published 1931), p. 112-113.

 

md18573847559pdf2image

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.